Ściana jedno, dwu- czy trójwarstwowa?

Często słyszymy opinie, że decydując się na budowę domu mamy do wyboru dwa rodzaje konstrukcji ścian: jednowarstwowe i dwuwarstwowe, a nie ma czegoś takiego jak ściana trójwarstwowa. Otóż różnice zdań biorą się z różnego rozumienia pojęcia warstwa. W niniejszym artykule przedstawiamy trzy rodzaje ścian: jedno, dwu i trójwarstwowe, gdyż ze względów konstrukcyjnych warstwą ściany jest pewna ilość jednorodnego materiału tworząca jednolitą płaszczyznę bez względu na rodzaj materiału użytego do jej budowy.

Ściany jednowarstwowe wymagają ciepłego i wytrzymałego materiału. Buduje się je z pustaków ceramicznych (ceramika poryzowana grubości 30-50 cm), betonu komórkowego (bloczki podstawowe grubości 36,5 lub 40 cm bądź bloki modułowe odmiany 400 lub 500) albo keramzytobetonu (bloczki grubości od 30 do 36,5 cm). Jednowarstwowe ściany muruje się na cienkowarstwowe zaprawy klejowe, jeśli chodzi o elementy o dużej dokładności wymiarowej lub ciepłochronne. Ażeby zapobiegać wszelkim utratom ciepła, ubytki w ścianie są uzupełniane odpowiednimi materiałami, które zapewniają dobrą izolacyjność. Ściany jednowarstwowe wykańczane są tynkiem tradycyjnym lub cienkowarstwowym.

Zaletami ścian jednowarstwowych jest przede wszystkim szybkość ich wznoszenia oraz prostota konstrukcji. Ważne jest również to, iż takie ściany nie wymagają ocieplenia, ponieważ ich termoizolacyjność jest zapewniona przez materiał murowy.

Wadami jednowarstwowych ścian są jednak ich właściwości użytkowe, które są kompromisem pomiędzy zapewnieniem odpowiedniej ciepłochronności, a wymaganą nośnością materiału ściennego. Wznoszenie ścian jednowarstwowych wiąże się z koniecznością zatrudnienia wykwalifikowanej grupy pracowników, ponieważ łączenie bloczków na cienkie spoiny wymaga wyjątkowej precyzji. Ważne jest również to, iż ściany jednowarstwowe wymagają szerszych fundamentów niż ściany dwuwarstwowe, a nadproża, wieńce, filary oraz słupki ścianki kolankowej wymagają docieplenia, które jeśli są nieumiejętnie wykonane prowadzą do powstania szczelin – mostków termicznych.

Ściany dwuwarstwowe składają się z warstwy nośnej (muru) i ocieplenia ścian. Mogą być murowane z każdego rodzaju materiału (pustaki keramzytobetonowe lub ceramiczne, bloczki silikatowe, beton komórkowy), jednak warstwa nośna musi mieć 15-30 cm grubości, natomiast grubość izolacji 12-20 cm .

Najpierw muruje się ścianę nośną, a następnie od strony zewnętrznej mocuje się ocieplenia. Znane są dwie metody ocieplenia ścian.

Pierwszą jest metoda lekka mokra. Polega ona na tym, iż do warstwy nośnej mocuje się płyty styropianowe o grubości 10-15 cm na zaprawę klejową lub za pomocą łączników z tworzywa. Metoda lekka mokra pozwala wykończyć elewację tynkiem cienkowarstwowym na siatce, jednak należy wziąć pod uwagę fakt, iż pewnym mankamentem jest tutaj podatność warstwy elewacyjnej na uszkodzenia mechaniczne.

Druga metoda, zwana metodą lekką suchą, polega na ociepleniu ściany wełną mineralną na konstrukcji drewnianej przytwierdzonej do ściany. Ta metoda pozwala na zwiększenie grubości ocieplenia, ogranicza jednak możliwość wykończenia elewacji do okładzin elewacyjnych mocowanych do rusztu, np. siding czy szalówka drewniana.

Zaletami ścian dwuwarstwowych jest łatwość ich wznoszenia, a także możliwość wzniesienia ściany z niemal każdego materiału. Specyfika budowy pozwala na podzielenie budowy na dwa etapy, tj. na postawienie ścian i ich ocieplenie oraz na wykończenie elewacji w późniejszym czasie, co pozwala na rozłożenie kosztów w czasie. Przy budowie ścian dwuwarstwowych fundamenty mogą być znacznie węższe niż w przypadku ścian jednowarstwowych. W ten sposób można wiele zaoszczędzić na materiałach i kosztach pracy.

Wadami ścian dwuwarstwowych jest większa czasochłonność ich budowania oraz fakt, że niektóre materiały używane do ich budowy wymagają spoinowania poziomego i pionowego, co większa koszty pracy i zużycia zaprawy.

Ściany trójwarstwowe są wariantem, który jest najbardziej kosztowny, pracochłonny, ale zarazem dający najlepsze efekty izolacyjne. Zbudowanie takiej ściany wymaga od wykonawcy doświadczenia i precyzji, natomiast od inwestora cierpliwości.

Konstrukcja ściany trójwarstwowej polega na postawieniu ściany nośnej (wewnętrznej), warstwy ocieplenia i ściany elewacyjnej (zewnętrznej). Ściana trójwarstwowa, dzięki odpowiedniej konfiguracji materiałów, może się okazać niewiele droższa od rozwiązań alternatywnych.

Najczęściej wykorzystywanym ociepleniem są płyty styropianowe klejone do muru. Grubość ich warstwy może wynosić nawet 15-20 cm . Rzadziej do ocieplenia wykorzystywana jest wełna mineralna, ponieważ jest materiałem mniej odpornym na zawilgocenie, a jej ułożenie wymaga większej dokładności. Ważne jest zachowanie pomiędzy nią a warstwą elewacyjną szczeliny powietrznej, która ma za zadanie odprowadzanie ewentualnej wilgoci.

Zależnie od użytych materiałów, ścianka elewacyjna (zewnętrzna) może mieć grubość od 6 do 10 cm . Musi być ona konstrukcyjnie połączona ze ścianą nośną (wewnętrzną) kotwami rozmieszczonymi co ok. 0,5 m w pionie i poziomie. Jeśli budowa podzielona jest na dwa etapy należy pamiętać o tym, aby wmurować kotwy w spoiny i wyprowadzić ze ściany nośnej odpowiednią ich liczbę.

Zaletami ściany trójwarstwowej jest przede wszystkim nieograniczona możliwość wykończenia elewacji, a także bardzo wysoka izolacyjność cieplna i akustyczna. Ponadto ściany takie są uważane za najbardziej solidne, charakteryzują się dużą odpornością ogniową.

Trzeba jednak pamiętać, iż budowę ścian trójwarstwowych należy zlecić wyspecjalizowanej ekipie, a w zależności od wybranych materiałów na ścianę osłonową, koszty jej wznoszenia mogą być wyższe niż koszty wznoszenia ściany jedno- i dwuwarstwowej.